Terwijl Israël zijn oorlog in het Midden-Oosten opvoert, kondigen Belgische middenveldorganisaties een opvallend initiatief aan. Op dinsdag 12 mei, de avond waarop België het podium deelt met Israël in de halve finale, organiseren zij in Brussel een alternatief evenement: United for Palestine.

De controverse leidde begin december vorig jaar tot een breuk: vijf landen kondigden aan niet langer deel te nemen aan het Eurovisiesongfestival. Naast Spanje en Ierland, trokken ook Nederland, IJsland en Slovenië zich terug, nadat duidelijk werd dat Israël in 2026 opnieuw ongehinderd zou kunnen deelnemen.

België liet weten wel mee te doen aan het songfestival. De Franstalige omroep RTBF bevestigde de deelname van ons land. De VRT van haar kant besliste het songfestival uit te zenden, hoewel de omroep bij de EBU had gepleit voor een uitsluiting van Israël.

“Als de VRT vindt dat Israël niet had mogen deelnemen en genocide geen podium mag krijgen, dan moet ze daar consequent naar handelen. Anders blijft het bij symbolische verontwaardiging terwijl het scherm gewoon aanblijft. Dan is het ‘douze points’ voor mooie woorden, maar ‘zero points’ voor geloofwaardigheid”, zo klinkt de kritische reactie hierop.

Alternatief podium in Brussel

Daarom schuift een coalitie van mensenrechtenorganisaties een alternatief naar voren. Op dinsdag 12 mei, de avond waarop België samen met Israël aantreedt in de halve finale, organiseren 11.11.11, ABVV-FGTB, ACV-CSC, INTAL, Vrede vzw en SOS Gaza in La Madeleine in Brussel United for Palestine. Het wordt een avond met muziek, getuigenissen en artiesten die zich uitspreken voor mensenrechten.

“Wij weigeren een podium te geven aan genocide en oorlogszucht”, zegt Katrien De Ruysscher namens de organisatoren. “Als het officiële festival geen rode lijn trekt, dan bouwen wij zelf een ander podium. United for Palestine is er voor iedereen die vindt dat cultuur niet losstaat van de realiteit en mensenrechten. Met deze avond willen we de Israëlische regering ter verantwoording roepen en een duidelijk signaal de wereld insturen.”

De organisatoren zien ook een rol weggelegd voor de publieke omroep. “De VRT gaf eerder aan dat ze vragen had bij de deelname van Israël. United for Palestine toont dat er wel een alternatief mogelijk is dat mensenrechten centraal stelt. We nodigen de VRT uit mee ruimte te geven aan dat alternatief en zo haar engagement voor mensenrechten ook concreet zichtbaar te maken.”

Deel van Europese beweging

Het Brusselse initiatief staat niet op zichzelf. In verscheidene Europese steden worden gelijkaardige alternatieve evenementen voorbereid, onder meer in Oostenrijk, Duitsland, Slovenië, Spanje en Italië. Samen willen de organisatoren een klare boodschap sturen naar de Europese omroepunie en de deelnemende landen: ‘No Stage for Genocide’.

Met deze avond willen we terugkeren naar het oorspronkelijke idee van het Eurovisiesongfestival, dat in 1953 werd opgericht om Europese landen na de Tweede Wereldoorlog opnieuw te verbinden. Wij kiezen voor een avond die verbindt, die ruimte biedt voor reflectie en die hoop centraal stelt.

Regionale escalatie versterkt urgentie

Volgens de organisatoren komt het initiatief er op een moment waarop het geweld in de regio verder escaleert. Naast de verwoesting in Gaza en de Westelijke Jordaanoever voert Israël ook op grote schaal aanvallen uit in Libanon en Iran die in strijd zijn met het internationaal recht. In Libanon zijn volgens internationale organisaties inmiddels honderdduizenden mensen ontheemd geraakt door het geweld, terwijl Israëlische ministers openlijk dreigen van het land een tweede Gaza te maken.

“Dit gaat niet alleen over muziek of entertainment,” zegt Katrien De Ruysscher voor United for Palestine. “Wanneer internationaal recht systematisch geschonden wordt en het geweld zich uitbreidt naar een hele regio, kan Europa niet doen alsof alles ‘business as usual’ is.”

Meer info over United for Palestine vind je terug op www.unitedforpalestine.be

Wies Descheemaeker